Uyku bütün organların öncelikli olarak da beynin yenilenmesi için gerekli olan bir süreçtir, vücudumuzun sadece dinlenmesi için gerekli olan bir araç değildir. Uyku sırasında stres hormonumuz azalmakta ve büyüme hormonumuzun aktif olarak daha fazla salgılanmaktadır.
Çocuklarda ve yetişkinlerde uyku süreleri değişkenlik göstermektedir. Yeni doğan bir bebek gelişimi ve büyümesi için uykuya daha fazla ihtiyaç duyarken, yaş ilerledikçe uykuya olan ihtiyaç düzenli olarak azalmaktadır. Yeni doğan bebeklerde, toplam uyku süreleri gece uykusu ile karşılanamadığı için, uyku gün içine yayılarak 6-7 defada tamamlanır ve ortalama 12 ile 16 saat sürmektedir. Çocuklarda ise bu durum, gece ve gündüz uykusu olarak 2-3 defada tamamlanmaktadır. 1-2 yaş arası çocuklar öğle uykularıyla beraber ortalama 11-14 saat uyurken, 3-5 yaş arasındaki çocuklar ortalama olarak 10-13 saat uyur ve son olarak 6 ile 12 yaş arası çocuklar 9-12 saat arasında uyumaktadır. Çocuklarda uyku süresinin önemli olduğu kadar, yatma vaktininde düzenlenmesi dikkat edilmesi gereken noktalardan biridir. Uzmanlar tarafından tavsiye edilen, bebekler için 19.30’un geçirilmemesi ve çocukların yatma vaktinin saat 22.00’dan önce olması gerektiğidir.
Uyku Hijyeni Nedir?
Uyku hijyeni, bireylerin sağlıklı bir uyku uyuyabilmesi ve uyku alışkanlığı kazanabilmesi için, uykudan önce gerçekleştirmesi gereken davranışlar olarak tanımlanmakatadır. Uyku hijyeninin arttırmak için ebeveynler tarafından dikkat edilmesi gereken davranışları şu şekilde sıralayabiliriz. Çocuklara uyku ritüelleri oluşturmak, uyku saatini düzenlemek ve çocuğun uyuyacağı odanın koşullarının uykuya elverişli hale getirmektir.
Çocukları Uykuya Hazırlamak
Bazı çocuklarda uykuya geçemeden önceki süreç sancılı olabilmektedir. Çocuk tek başına uyumak istemeyebilir veya uyumamak için direnebilir. Çocukların sağlığı ve düzeni için uykuya geçmeden önce uyku ritüellerinin oluşturulması, her akşam aynı saate aynı ritüellerin gerçekleştirilmesi bu sürecin daha kolay ilerlemesine yardımcı olmaktadır. Uyku saati yaklaştığında hareketli oyunlar veya televizyon tablet gibi teknolojik aletlerin kullanılmasını azaltmak uykuya geçiş sürecinde çocuğa kolaylık sağlayacaktır. Uykuya geçmeden önce banyo yapılması, gerekiyorsa krem sürerek masaj yapılması çocuğu uykuya hazırlamak için etkili yöntemlerdir. Aynı zamanda, diş fırçalamak ve pijama giydikten sonra yatağa geçildiğinde çocuğa sevdiği bir masalı okumakla rahat bir uykuya geçiş sağlanabilmektedir. Tek başına uyumak istemeyen çocuklar için, uyku arkadaşı edinmek etkili olabilmektedir. Örneğin çocuğun seçtiği bir peluş oyuncak uygun bir uyku arkadaşı olur.
Çocuğun uyuyacağı odanında koşullarının çocuğa uygun olmasına dikkat edilmesi gerekmektedir. Çok ışığın olmaması hatta mümkünse karanlık olması, oda sıcaklığının çok sıcak veya çok soğuk olmamasına özen gösterilmesi gerekmektedir. Çocuk için uygun koşulların oluşturulduğu bir uyku alanın sağlanması uykunun bölünmemesi için ve kaliteli bir uykunun sürdürülmesi için gereklidir.
Sonuç olarak, çocukların uyku sürelerini verimli bir şekilde geçirmeleri ebeveynlerinin onlar için arttırdığı uyku hijyenleri ile doğru orantılıdır. Her gün aynı saatte uygulanan uyku ritüelleri ve yatma saatinin düzenlenmesi ve uyku için gerekli olan koşulların sağlanması ile beraber çocuklar için sağlıklı bir uyku düzeni oluşturmak mümkündür.
