Son zamanlarda ismini çok fazla duyduğumuz Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu kısacası DEHB, çocuklarda sık görülen genetik bir bozukluktur. Çocuklarda aşırı haraketlilik, dürtüsel hareketlerin yaşıtlarına oranla daha sık olması ve dikkatini bir noktaya toplamada zorlanma belirtilerden bazılarıdır. Aşağıdaki başlığın altında DSM-5 Tanı Ölçütleri kitabından bazı belirtilere yer verilmiştir.
DEHB belirtileri nelerdir?
Yaptıkları bir işte veya oyunda ayrıntıları gözden kaçırır ve küçük de olsa hata yapmaya eğilimlidirler. Oyun oynarken veya ders dinlerken dikkatini toplamakta veya bu dikkati uzun sürdürmede güçlük çekerler. Dikkatini dağıtacak herhangi bir uyaran olsun veya olmasın, bireysel konuşmalarda sizi dinlemiyor gibi gözükürler. Öğretmenleri veya ebeveynleri tarafından verilen bir yönergeyi adım adım tamamlamakta güçlük çekmekte ve genellikle yaptıkları işleri yarım bırakıp sonuna kadar tamamlayamamaktadırlar. Kişisel eşyalarını veya odalarını düzenli tutmakta zorlanırlar, genellikle dağınıktırlar. Zamanlarını verimli kullanamazlar, yaptıkları işleri tamamlamaları uzun sürebilmektedir. Okulda verilen ödevlerin başına geçmek onlar için zaman alır ve sorumluluklarını ertelemeye meyillidirler. Genellikle eşyalarını kaybedebilirler. Dış uyaranlar onların dikkatini normalden daha çok dağıtır. Unutkandırlar ve günlük işlerini yapmayı bile unutabilirler. Yaşıtlarından belirgin olarak daha hareketlidirler. Okul sırasında oturmakta zorlanırlar, sık sık yerinden kalkar ve sabit durmazlar, otursalar bile ayaklarını sabit tutmak onlar için zordur. Oyun oynarken sık konuşurlar, genellikle sesleri yüksektir ve sırasının onlara gelmesini beklemeden söz kesebilirler.
DEHB tanısı alan çocukların, yukarıdaki belirtileri isteyerek yapmadıkları unutulmamalıdır. Bu davranışlarından dolayı ailesi veya öğretmenleri tarafından çok fazla uyarıya maruz kalırlar. Diğer ebeveynler veya akranları tarafından ‘yaramaz çocuk olarak etiketlenmektedirler. Bu durum özgüven eksikliğine sebep olabilmektedir.
Ebeveyn olarak ne yapmalıyım?
Ebeveyn olarak bu durumda destek almaktan çekinilmemelidir. Çocuğun bu belirtilerden bazılarını gösteriyor olması DEHB tanısı aldığı anlamına gelmemektedir. DEHB tanısının bu alanda uzman olan bireyler tarafından konulduğu unutulmamalıdır. Psikiyatrist ve psikologların desteği ile süreç yönetilmelidir. Oyun terapisi, dikkat eksikliği için etkili bir yöntemdir. Aynı zamanda, okuldaki öğretmeni ile durum paylaşılmalı ve süreci yönetme konusunda öğretmenleri ile işbirliği halinde olunmalıdır. Anne babanın bu konudaki eğitimi de süreci yönetme konusunda çok önemlidir.
